Dünyanın ortası neresidir?
Elinize bir dünya haritası alır ve Kuzey Amerika'dan Avustralya'ya, Kuzeydoğu Asya'dan Güney Amerika'ya doğru birer çizgi çekerseniz, bu çizgilerin kesiştiği yerde, yani merkezde Mekke'yi, dolayısıyla Kâbe'yi görürsünüz. Bu çizimler yapılırken, kıtaların en uç noktalarından başlamalısınız.
Astrologlar, Kabe-i Şerif'in dört köşesinin, coğrafi dört ana yönü (doğu, batı, güney, kuzey) gösterdiğini bilimsel olarak kanıtladı. Mısırlı astrolog Müslim Şaltut, modern astrolojik hesaplamaların Kabe'nin daha yaratılıştan beri dünyanın dört köşesinin ana merkezini oluşturduğunu açıkladı.
Batılı astrologların desteğiyle araştırmasını Mısır Astroloji Araştırma Merkezi adına yapan Şaltut, Suudi Arabistan'da yayımlanan "er-Riyad" gazetesine yaptığı açıklamada, son araştırmaların Mekke-i Mükerreme'nin de dünyanın ortasında bulunduğunu bilimsel olarak ispatladığı söyledi.
Şaltut, Kabe'nin Rüknü'l Esved olarak bilinen köşesinin doğuyu, Rüknü'l Yemani olarak bilinen köşesinin güneyi, Rüknü'ş Şami olarak bilinen köşesinin batıyı ve Rüknü'l-Irakî olarak bilinen köşesinin de kuzeyi gösterdiğini kaydetti. Sözlükte dört köşeli veya küp şeklinde olmak anlamlarındaki ka'b kökünden gelen ka'be "Küp şeklinde nesne" demektir.
Karaların merkezi ya da orta noktası hesabı
Kıtaların uç noktalarını kullanarak bir orta nokta bulmak yerine kara kütlelerinin merkezini hesaplamaya çalışırsanız sonuç biraz değişiyor.
Bildiğiniz üzere Kuzey Yarımküre'de toprak oranı Güney Yarımküre'ye oranla daha yüksektir. Kuzey Yarım Küre'de karaların oranı %39, denizlerin oranı ise %61'dir. Güney Yarım Küre'de kara oranı %19, deniz oranı %81'dir. Bu farklılık karaların merkezini Kabe'ye göre biraz daha kuzeye, Anadolu topraklarına doğru çekmektedir.
1864 yılında İskoçya Kraliyet Astronomu Charles Piazzi Smyth, Büyük Piramitteki Mirasımız adlı kitabında Mısır'daki Giza Büyük Piramidi'nin konumunu 30°00′N 31°00′E koordinatlarıyla vermiş ve bunun dünyanın merkezi olduğunu iddia etmiştir. [1]
1944 yılında yapılan bir çalışmada, Dünya üzerindeki kara alanlarının orta noktasıyla ilgili yapılan bilimsel hesaplamalara göre: Antarktika'daki deniz buzları hesaba katılmadığında bu orta nokta, 49°20′00″K 26°20′14″D koordinatlarındaki Tarnopol (Galiçya, Ukrayna) olarak bulunmuştur. Antarktika deniz buzları da dahil edildiğinde ise orta nokta, 38°25′00″K 27°25′00″D koordinatlarındaki İzmir (Türkiye) olarak hesaplanmıştır. Ağırlık merkezi yöntemi kullanılarak yapılan başka bir hesaplamada ise Dünya kara kütlelerinin merkezi, 43°31′00″K 28°20′00″D koordinatlarında, Balchik (Bulgaristan) yakınlarında olduğu belirlenmiştir. [2]
1973 yılında fizikçi ve matematikçi Andrew J. Wood, yaptığı bazı coğrafi hesaplamalar sonucunda dünyanın kara kütlelerinin merkezinin Kırşehir'de olduğunu iddia etmiştir. Aslında yaptığı çalışmada dünyanın merkezini Ankara yakınlarındaki 39°N 34°E koordinatı olarak paylaşmıştır. [3]
Nasreddin Hoca'ya "Dünyanın ortası neresi?" diye sorduklarında, eşeğinin bastığı yeri işaret ederek "Burasıdır" demiştir. Nasreddin Hoca'nın da Kırşehirli (Akşehirli) kabul edilmesi, bu mitin dilden dile dolaşmasını sağlamıştır. [4]
2003'te Holger Isenberg tarafından küresel dijital yüzey modeliyle yapıldığı iddia edilen yeni bir hesaplamayla dünyanın merkezi Çorum olarak açıklandı. Bu durum Çorum Belediyesi tarafından tescillenerek tanıtımlara konu olmuştur. Ancak, bu çalışmaya güvenilir bir kaynak bulamıyoruz.
2010 yılında, Andrew J. Woods'un hesaplama yöntemi kullanılarak yapılan yeni bir hesaplama ile dünyanın merkezinin 40°52'0"N 34°34'0"E konumundaki Başmakçı köyü (İskilip, Türkiye) olduğu iddia edilmiştir. Başmakçı, Çorum ilinin İskilip ilçesine bağlı bir köydür. Bu bilgi sosyal medyada yoğun şekilde paylaşılmıştır ancak herhangi bir resmi kaynak bulamadık.
15.06.2016 tarihinde, dünyanın en çok kullanılan arama motorlarından Google'ın haritalama servisi Google Haritalar'ın, dünyanın coğrafi merkezini Çorum kırsalını oluşturan bölge olarak açıkladığı iddia edildi. Bu haber CnnTürk, Cumhuriyet, Milliyet, Mynet ve daha nice haber sitesinin ana sayfasında “Google dünyanın merkezini Çorum olarak işaretledi” şeklinde paylaşıldı. Ancak resmi bir onay ya da kaynak verilmedi. [5]
Referanslar
[1] Smyth, Charles Piazzi (1864). "Our inheritance in the Great Pyramid". London: W. Isbister & Co. pp. V, 55, 460.
[2] Raisz, Erwin (1944). "Our Lopsided Earth". Journal of Geography. 43 (3): 81–91. doi:10.1080/00221344408986955. ISSN 0022-1341.
[3] Woods, Andrew J. (1973). "The Center of the Earth". The Institute for Creation Research. 1973-03-15.
[4] İnanmazsan say!
[5] Google dünyanın merkezini Çorum olarak işaretledi
