Tekke Edebiyatı Nazım Türleri

tekke edebiyatı nazım türleriDinî-Tasavvufî Türk edebiyatına Tekke edebiyatı da denir.

Tekke Edebiyatı nazım türleri şunlardır:

1. İlâhî

Allah aşkını konu edinen, Tanrıyı övmek, ona yalvarmak için yazılan/söylenen şiirlerdir.
Özel bir ezgiyle okunur.

İlâhîler tarikatlere göre türlü adlar alır: Mevlevîlerde âyin, Bektaşîlerde nefes, Alevilerde deme (deyiş, deme), diğer tarikatlerde de cumhur yada ilâhî denir.

Deme, Alevî ve Kızılbaş şairlerine aittir. Bestelenir. 8’li kalıpla söylenir.

İlâhîleriyle en çok Yunus Emre (XIII. yy.) ünlenmiştir.

İlâhî, yedili, sekizli ve on birli hece ölçüsüyle yazılır.

Dörtlük sayısı 3-7 arasındadır.

Kafiye düzeni koşmaya benzer: abab cccb dddb... İlk dörtlüğün uyak düzeni xbxb ya da aaab şeklinde de olabilir.

2. Nefes

Bektaşî şairlerinin yazdıkları tasavvufî şiirlerdir.

Nefeslerde genellikle tasavvuftaki vahdet-i vücut (varlığı birliği) kavramı anlatılır. Bunun yanı sıra Hz. Muhammet ve Hz: Ali için övgüler de söylenir.

Nefeslerde kalenderane ve alaycı bir üslûp göze çarpar.

Edebiyatımızda Pir Sultan Abdal nefesleriyle ünlüdür.

3. Nutuk

Tekke önderlerinin tarikate yeni giren dervişlere tarikatin ilkelerini öğretmek macıyla söyledikleri didaktik şiirlerdir.

4. Devriye

İlâhîye benzer. Ezelden beri var olan insan ruhunun Allah’tan gelip tekrar Allah’a dönmesi düşüncesini işleyen şiirlerdir.

5. Şathiye (Şathiyat-ı Sofiyane)

Dinin ilkelerinden, inançlardan teklifsizce ve alaycı bir dille söz ediyormuş gibi söylenen şiirlerdir.

Görünüşte saçma sanılan bu şiirler aslında toplumun ve insanların eleştirisini yapmakta ve tasavvuf kavramlarını anlatmaktadır.

Bunlara genellikle Bektaşî şairlerinde rastlanır.


3 yıl 3 ay önce eklendi

Namazda rukû ve secdede ne söylenir? Türkiye'deki müzik türleri nelerdir? İngilizce erkek isimleri ve anlamları Doğa ile ilgili şiirler Kurtuluş savaşı ne zaman başladı ve bitti Ermeni soykırımı niye yalandır? Evde Orkide Çiçeğinin Bakımı İzmir Fen Lisesi Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Hocamız Muzaffer Karaaslan 2015 Regaib Kandili ne zaman Stereotip Nedir? Türk Bilim Adamları Tekke Edebiyatı Nazım Türleri Nasır tutmak ne demek Batıl inanç nedir? En çok bilinen batıl inançlar nelerdir? Geçmişten Günümüze  Haberleşme Araçları Pi Sayısı Nerelerde Kullanılır Fizik yasalarını değiştirebilecek deney: Işık hızı aşıldı mı? Programsız dosya şifreleme nasıl yapılır? Hayvan özellikleri, hayvanların özellikleri nelerdir? "Milli Ruh": Turgut Özal döneminde yaşanmış bir olay Türkçe - İngilizce, İngilizce - Türkçe Sözlük