İnceltme / Düzeltme İşareti Kaldırıldı mı? Düzeltme İşaretinin Kullanım Yerleri

İnceltme / Düzeltme İşareti Kaldırıldı mı? Düzeltme İşaretinin Kullanım Yerleri

Düzeltme işaretinin kaldırılması söz konusu değildir. Dilimizde düzeltme işaretinin kullanılacağı yerler aşağıda gösterilmiştir:

1. Yazılışları bir, anlamları ve söylenişleri ayrı olan kelimeleri ayırt etmek için okunuşları uzun olan ünlülerin üzerine ko­nur: adem (yokluk), âdem (insan); adet (sayı), âdet (gelenek, alışkanlık); alem (bayrak), âlem (dünya, evren); aşık (eklem kemiği), âşık (vurgun, tutkun); hal (sebze, meyve vb. satılan yer), hâl (durum, vaziyet); hala (babanın kız kardeşi), hâlâ (henüz); rahim (esirgeme), rahîm (koruyan, acıyan); şura (şu yer), şûra (danışma kurulu) vb.

UYARI: Katil (katl = öldürme) ve kadir (kadr = değer) kelimeleriyle karışma olasılığı ol­duğu hâlde katil (ka:til = öldüren) ve kadir (ka:dir = güçlü) kelimelerinin düzeltme işareti konma­dan yazılması yaygınlaşmıştır.

2. Arapça ve Farsçadan dilimize giren birtakım kelimelerle özel adlarda bulunan ince g, k ünsüzlerinden sonra gelen a ve u ünlüleri üzerine konur: dergâh, gâvur, karargâh, tezgâh, yadigâr, Nigâr; dükkân, hikâye, kâfir, kâğıt, Hakkâri, Kâzım; gülgûn, merzengûş; mahkûm, mezkûr, sükûn, sükût vb. Kişi ve yer adlarında ince l ünsüzünden sonra gelen a ve u ünlüleri de düzeltme işareti ile yazılır: Halûk, Lâle, Nalân; Balâ, Elâzığ, İslâhiye, Lâdik, Lâpseki, Selânik vb.

3. Nispet ekinin, belirtme durumu ve iyelik ekiyle karışmasını önlemek için kullanılır: (Türk) askeri ve askerî (okul), (İslam) dini ve dinî (bilgiler), (fizik) ilmi ve ilmî (tartışmalar), (Atatürk’ün) resmi ve resmî (kuruluşlar) vb.

Nispet eki alan kelimelere Türkçe ekler getirildiğinde düzeltme işareti olduğu gibi kalır: millîleştirmek, millîlik, resmîleştirmek, resmîlik vb.

Kaynak: Türk Dil Kurumu


5 yıl 5 ay önce eklendi

Türkiye'nin Gölleri Futbol oyun kuralları Roma rakamlarının yazılışı, roma rakamları nasıl yazılır? Zekat; giyecek ya da yiyecek olarak verilebilir mi? Türev nedir, türev ne işe yarar? Kıbrıs Barış Harekatı'nda kendi gemilerimizi bombaladık Saygı duruşu ve resmi cenaze törenleri sırasında çalan marşlar 'Bu meydan kanlı meydan' sözlerinin devamı 2018 Beraat Kandili ne zaman Utangaçlık Nasıl Yenilir? Türk Bilim Adamları Aşık Edebiyatı Nazım Türleri Güneş ile ilgili Atasözleri İnceltme / Düzeltme İşareti Kaldırıldı mı? Düzeltme İşaretinin Kullanım Yerleri Herhangi bir bilgisayarın facebook'a erişimini nasıl önlerim? Katı, sıvı ve gaz maddelerin özellikleri Bilim adamlarından "yeni dünya" keşfi Yenilenebilir yakıta bir adım kaldı Süryaniler kimdir, nereden gelmişlerdir? Hayvanlar ile ilgili ilginç bilgiler, en ilginç hayvanlar Miraç kandilini nasıl ihya edeceğiz?