Engelliler hakkında bilgiler

Engelliler hakkında bilgiler

Engelli, doğuştan veya sonradan meydana gelen hastalıklar, sakatlıklar (vücudun görsel/işlevsel/zihinsel/ruhsal farklılıkları) öne sürülerek, toplumsal/yönetsel tutum ve tercihler sonucu yaşamın birçok alanında kısıtlanan, engellerle karşılaşan kişi demektir.

Engelli; "normal bir kişinin kişisel ya da sosyal yaşantısında kendi kendisine yapması gereken işleri, bedensel veya ruhsal yeteneklerindeki kalıtımsal ya da sonradan olma herhangi bir noksanlık sonucu yapamayanlar" olarak tanımlanmıştır. Bireyin fiziksel işlevlerindeki bozukluk ve bunların hareket yeteneğinde yarattığı eksiklik ve güçlük, onu toplumun diğer bireylerinden farklı kılar.

Bu farklılık engellilerin yaşadığı ayrımcılığın da asıl nedenidir. Bilindiği gibi her türlü ayrımcılığın temelinde farklı olmak, yani "alışılmamış özelliklere" sahip olmak vardır. Fiziksel işlevlerdeki bozukluklar ve bunların hareket yeteneği üzerinde yarattığı sınırlamalar bireyi toplumdan uzaklaştırır.

Toplumsal destek sistemlerinin yetersizliği, toplumun dışlayıcı tutum ve davranışları da engelli bireyin topluma eşit bireyler olarak katılmasını önler.

Bilindiği gibi aile, çocukların sağlıklı olarak yetiştirilip, gelişebileceği, önemini hiçbir zaman yitirmeyen evrensel bir kurumdur. Özellikle, ilk davranış kalıpları, toplumsal hayata ilişkin kural ve roller, temel alışkanlıklar, mutluluklar, sevgiler, günlük ilişkiler içinde ailede öğrenilmektedir. Bu nedenle normal ya da özürlü, sorunlu ya da sorunsuz olsun her çocuğun, içinde büyüyüp gelişebileceği bir aileye gereksinimi vardır. Çocuğun özürü kesin olarak tanımlandıktan sonra, aile bireylerinin çocuğu ve özürünü kabullenebilmesi çok önemlidir.

Engelli (mi?) Özürlü (mü?)

Her biri farklı anlam ifade etse de, toplumun geneli tarafından aynı anlamdaynış gibi kullanılmaktadırlar.

Oysa 'sakat' kelimesi vücudunda hasta veya eksik bir uzuv/organ olma halini (yani fizyoanatomik bir durumu) ifade ederken, 'engelli' kavramı, günlük yaşama dair temel (eğitim, ulaşım, erişim vb) planlamalar yapılırken (herkesin göz önüne alınmaması sonucu) sakatların mağdur duruma düşürülmesini ifade eder. Bir başka ifadeyle, herkesin kolayca yararlandığı (Negatif) haklardan (toplu ulaşım, eğitim, kamu binalarından/hizmetlerinden vb.) yararlanamama durumunda sakatlığın değil, engellenmişliğin/engelleyenin sorunsallaştırılması için 'engelli' kavramı yaratılmıştır.

Günümüz sosyal bilimlerinde konuyla ilgili iki temel bakış açısı vardır. Bunlardan biri Medikal Model, diğeri ise Sosyal Model'dir.

Medikal Model, 'sakatlığı olan bireye' ya da sakat kişinin yaşantısına değil, 'sakatlığa' odaklanır. Yani sakatlığı daha en baştan sorun olarak ele alır ve sakatlığı düzeltmeye çalışır. Sosyal Model'de ise sakatlık hali ikinci plana itilerek, 'çevresel, fiziksel, mekansal koşullar toplumsal tutumlarla birlikte bireyi engelli kılmaktadır' denir. Yani Sosyal Model sakatlığı değil, engellenme halini sorunsallaştırır ve o hali düzeltmeye çalışır. Bir anlamıyla Sosyal Model, Medikal Model'in antitezi gibidir.

Engellilerin yaşadığı sorunlara dikkat çekmek için 3 Aralık Dünya Engelliler Günü, 10-16 Mayıs da Türkiye Sakatlar Haftası olarak ilan edilmiştir.

Türkiye'de Engelliler

Engellilerin engelsiz yaşama taleplerinin artması ve toplumun giderek bilinçlenmesine paralel olarak toplum hayatına katılmalarını kolaylaştıracak kanun, yönetmelik ve kurumlar çoğalıp gelişmektedir. Türkiye Sakatlar Derneği toplumu bilinçlendirmek ve bilgilendirmek üzere çalışan başlıca kuruluştur, sakat haklarına yönelik kanunların yürürlüğe girmesinde önemli rolü olmuştur. Bu kanunlardan bazıları şunlardır:

İş Kanunu, orta boy işletmelere, engelli işçilere uygun iş verme zorunluluğu getirir;

# İl Özel İdaresi Kanunu, özürlülerin oy kullanmasına yönelik kolaylıkları düzenler;

# 25369 sayılı yönetmelik, işyeri bina ve eklentilerinde alınacak sağlık ve güvenlik önlemlerini belirtir.

İstanbul'da Bakırköy ve Kadıköy yerel yönetimleri engellilere yönelik hizmetler sunmaktadır.

Türkiye Bedensel Engelliler Spor Federasyonu

Türkiye Bedensel Engelliler Spor Federasyonu; 2000 yılında kurulan ve bedensel engelli insanları spor ile tanıştırmayı amaçlayan federasyondur. TBESF çatısı altında 12 spor branşı bulunmaktadır. Yelken ve oturarak voleybol hariç 10 branşta spor faliyetleri yapılmaktadır.

İşitme Engelliler Spor Federasyonu engellilerin spor faaliyetlerine katılmalarına önayak olan kuruluşlardır. Başkent Görme Engelliler Spor Kulübü ve Bursa Sağırlar Spor Kulübü Derneği de engellilerin spor faaliyetlerine olanak sağlayan kurumlar arasındadır.

Türkiye'de engellilere yardım amacıyla kurulmuş pek çok vakıf mevcuttur.

  • Altı Nokta Körler Vakfı
  • Altınokta Körlere Hizmet Vakfı
  • Anne Ve Bebek Sağlığı Vakfı
  • Anne Ve Çocuk Eğitim Vakfı
  • Bedensel Engellileri Güçlendirme Vakfı
  • Belediyeler Planlama Hizmetleri Vakfı
  • Bodrum Sağlık Vakfı
  • Çanakkale Spastik Özürlü Çocuklar Eğitim Vakfı
  • Çoalan Sipastik, Engelli, Zekasız Koruma Vakfı
  • Çocuk Sağlığını Koruma Vakfı
  • Çocuk Vakfı
  • Dost Yaşam Down Sendromu Vakfı
  • Eğitilebilirler Eğitim Ve Rehabilitasyon Vakfı
  • Fizik Tedavi Ve Rehabilitasyon Vakfı
  • Fiziksel Engelliler Vakfı
  • İçev İşitme Engelli Çocukları Eğitim Vakfı
  • İstanbul Büyükşehir Belediyesi İstanbul Vakfı
  • İşitme Özürlü Çocukları Eğitim Ve Araştırma Vakfı
  • İzev İstanbul Zihinsel Engelliler İçin Eğitim Ve Dayanışma Vakfı
  • Konya Ortopedi Vakfı
  • Körlere Işık Vakfı
  • Mersin Görme Engellileri Kalkındırma Ve Yardımlaşma Derneği
  • Malatya Zihinsel Özürlü Çocukları Koruma Ve Yetiştirme Vakfı
  • Özürlüler Vakfı
  • Ruh Hastalıklarını Readaptasyon Derneği
  • Sevgi Zihinsel Engelliler Yardım Ve Dayanışma Vakfı
  • Sevgi Zihinsel Yetersiz Çocukları Araştırma, Eğitme Ve Kazandırma Vakfı
  • Spastik Felçlileri Koruma Ve Güçlendirme Vakfı
  • Spastik İle Muhtaç Çocuklar Kültür, Sanat, Spor Ve Sosyal Yardımlaşma Derneği
  • Todev Türkiye Otistiklere Destek Ve Eğitim Vakfı
  • Turizm Geliştirme Vakfı
  • Turizm Ve Seyahat Acentaları Vakfı
  • Türk Aile Sağlığı Ve Planlaması Vakfı
  • Türkiye Böbrek Nakli Ve Diyaliz Hastalarına Hizmet Vakfı
  • Türkiye Eğitim Gönüllüleri Vakfı Başkanlığı (Tegv)
  • Türkiye Engelliler Vakfı
  • Türkiye Güçsüzler Ve Kimsesizlere Yardım Vakfı
  • Türkiye Körler Vakfı
  • Türkiye Özürlüler Eğitim Ve Dayanışma Vakfı
  • Türkiye Sakatları Koruma Vakfı
  • Türkiye Spastik Çocuklar Vakfı
  • Türkiye Trafik Kazaları Yardım Vakfı
  • Zihinsel Yetersiz Çocukları Yetiştirme Ve Koruma Vakfı

2 ay önce eklendi

Peygamber efendimize salavat nasıl getirilir? Gitarla kolay çalınan şarkıların akorları Engelliler hakkında bilgiler Çanakkale zaferi ile ilgili şiirler Türkiye'nin en büyük ırmağı (nehri) hangisidir Temre Duası Türkiye'nin en büyük 100 perakende şirketi ve yıllık ciroları PKK'ya karşı yıllara göre verilen şehit sayısı 2015 Beraat Kandili ne zaman Rönesans ve Reform Haraketleri Dede Korkut Divan Edebiyatı Nazım Biçimleri ve Türleri Dümen kırmak deyiminin anlamı Vatandaşlık nasıl alırım, yetkili makam kararı ile TC vatandaşı olma? Aile içi kalıtsal hastalıklar nelerdir? Farklı dillerde SENİ SEVİYORUM demek Cep telefonu gerçekten beyin tümörüne yol açıyor mu? Windows Çalıştır komutları, CMD Komutları Suda yaşayan hayvanlar, suda yaşayan canlılar nelerdir? En hızlı, uygun fiyatlı ve güncel bilgisayar, Ekim 2012 Open CV (computer vision) kütüphanesini kullanarak yüz tanıma kodu örneği